รับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศ ทำไมนาน และต้องรับรองเอกสารอะไร

ครอบครัวที่อยู่ต่างประเทศมักเตรียมเอกสารรับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศครบตามที่หน่วยงานในประเทศตัวเองแจ้ง ส่งเรื่องเข้ามาไทย แล้วคิดว่าเหลือแค่รอผลอนุมัติ

คำตอบที่ได้กลับไปคือให้รอคณะกรรมการคัดเลือกครอบครัวให้เด็กก่อน ประมาณ 2 ปี

เวลาส่วนใหญ่หายไปที่ขั้นตอนนั้น ส่วนที่คุณคุมได้เองคือชุดเอกสาร ซึ่งถ้าเตรียมผิดจะยืดเวลาออกไปอีกหลายเดือน

อัปเดตล่าสุด: 19 สิงหาคม 2569

รับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศ ทำไมชาวต่างชาติอยู่ลำดับท้าย

ไทยลงนามและให้สัตยาบันอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1993 ว่าด้วยการคุ้มครองเด็กและความร่วมมือในการรับบุตรบุญธรรมระหว่างประเทศ เมื่อ 29 เมษายน 2547 และอนุสัญญามีผลกับไทยตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2547

ข้อ 4(b) วางเงื่อนไขไว้ว่า หน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศต้นทางจะชี้ได้ว่าการรับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศเป็นประโยชน์สูงสุดของเด็ก ต่อเมื่อได้พิจารณาความเป็นไปได้ในการหาครอบครัวให้เด็กภายในประเทศต้นทางตามสมควรแล้ว

กฎหมายไทยไม่มีมาตราใดเขียนลำดับ ญาติ คนไทย ชาวต่างชาติ ไว้เป็นตัวบท ลำดับที่คุณเจอในทางปฏิบัติมาจากหลักการข้อนี้ เด็กจะถูกเสนอให้ครอบครัวชาวต่างประเทศ ก็ต่อเมื่อสายในประเทศเดินจนสุดแล้ว

กรอบที่กฎหมายไทยวางไว้

พระราชบัญญัติการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม พ.ศ. 2522 วางหมุดไว้ 4 จุดที่ผู้ขอรับเด็กจากต่างประเทศต้องรู้

มาตรา 18 ห้ามพาหรือจัดส่งเด็กออกไปนอกราชอาณาจักรเพื่อวัตถุประสงค์ให้มีการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี

มาตรา 20 วรรคสอง ผู้ยื่นคำขอที่มีภูมิลำเนาในกรุงเทพมหานครหรือในต่างประเทศ ให้ยื่นคำขอต่ออธิบดี

มาตรา 21 พนักงานเจ้าหน้าที่ต้องสอบคุณสมบัติและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่และความเหมาะสมของสามฝ่าย คือ ผู้ขอรับเด็ก บุคคลผู้มีอำนาจให้ความยินยอม และตัวเด็ก มาตรานี้คือที่มาของเอกสารเกือบทั้งชุด

มาตรา 23 วรรคสอง การทดลองเลี้ยงดูต้องมีระยะเวลาไม่น้อยกว่าหกเดือน ส่วนมาตรา 19 ยกเว้นการทดลองเลี้ยงดูไว้เฉพาะผู้ขอรับที่เป็นพี่ร่วมบิดามารดา พี่ร่วมบิดาหรือมารดา ทวด ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา หรือผู้ปกครองตามกฎหมายของเด็ก

ขั้นตอนรับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศ ตามที่หน่วยงานเผยแพร่

1. ขึ้นทะเบียนผู้มีคุณสมบัติรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ยื่นที่ศูนย์อำนวยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม กรมกิจการเด็กและเยาวชน เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสาร สอบข้อเท็จจริง และเยี่ยมบ้าน ก่อนเสนอคณะกรรมการ

2. รอคณะกรรมการคัดเลือกครอบครัวให้เด็ก คู่มือของกรมกิจการเด็กและเยาวชนระบุช่วงนี้ไว้ประมาณ 2 ปี ขึ้นอยู่กับจำนวนเด็กที่มอบได้ คณะกรรมการประชุมเดือนละ 1 ครั้ง

3. ดำเนินการหลังขึ้นทะเบียน ช่วงนี้มี 16 ขั้นตอน รวม 406 วันทำการ ตั้งแต่คณะกรรมการพิจารณาเด็ก จัดทำประวัติเด็กเป็นภาษาอังกฤษ ตรวจสุขภาพเด็ก ทำหนังสือเดินทาง จนถึงรับรองเอกสารที่กรมการกงสุล

4. ทดลองเลี้ยงดูไม่น้อยกว่า 6 เดือน พร้อมส่งรายงานการเลี้ยงดูทุก 2 เดือนให้กรมกิจการเด็กและเยาวชน

5. คณะกรรมการอนุมัติ จดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม แล้วออกหนังสือรับรองความสอดคล้องตามอนุสัญญา

ระยะเวลาข้างต้นเป็นกรอบที่หน่วยงานเผยแพร่ไว้ เราไม่อาจรับประกันได้ว่าคณะกรรมการจะพิจารณาเสร็จเมื่อใด หรือจะอนุมัติคำขอหรือไม่

คู่มือสำหรับประชาชนของกรมกิจการเด็กและเยาวชนระบุว่ากระบวนงานนี้ไม่มีค่าธรรมเนียม ข้อมูลนี้ตรวจเมื่อ 19 สิงหาคม 2569 ควรยืนยันกับศูนย์อำนวยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมอีกครั้งก่อนยื่นเรื่องจริง

ข้อมูลและเอกสารที่ควรเตรียม

รายการด้านล่างมาจากเช็กลิสต์ที่ศูนย์อำนวยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมออกให้ผู้ขอรับเด็กชาวต่างชาติ ฉบับลงวันที่ธันวาคม 2025 รายการอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรยืนยันกับเจ้าหน้าที่ก่อนเตรียมเอกสารจริง

ตัวตนและสถานะครอบครัว หนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัวพร้อมทะเบียนบ้าน ทะเบียนสมรส เอกสารการหย่าพร้อมข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครองบุตร และประวัติส่วนตัวของผู้ขอรับ

ที่อยู่อาศัยและสภาพความเป็นอยู่ ภาพถ่ายผู้ขอรับ คู่สมรส บุตร และบริเวณบ้าน ขนาด 4.5 x 6 เซนติเมตร อย่างละ 4 ภาพ และรายงานการศึกษาสภาพครอบครัว (Home Study Report)

อาชีพและฐานะทางเศรษฐกิจ หนังสือรับรองการทำงานและรายได้ หลักฐานการเงินย้อนหลังไม่เกิน 6 เดือน หลักฐานทรัพย์สิน ใบอนุญาตทำงานถ้ามี

สุขภาพ สภาพจิต และประวัติอาชญากรรม ใบรับรองแพทย์ที่ระบุสุขภาพร่างกาย ความมั่นคงทางจิตใจ และภาวะมีบุตรยากถ้ามี ผลประเมินทางจิตวิทยาโดยนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ และหนังสือตรวจสอบประวัติอาชญากรรมกับประวัติการทำร้ายเด็ก

ความพร้อมในการเลี้ยงดู หนังสือรับรองจากบุคคลอ้างอิงอย่างน้อย 2 คน ใบผ่านการอบรมเตรียมความพร้อม แผนการดูแลเด็ก และหนังสือยินยอมดูแลช่วงทดลองเลี้ยงดู

เอกสารจากหน่วยงานในประเทศของคุณ หนังสือรับรองว่าคุณมีคุณสมบัติรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมตามกฎหมายของประเทศนั้น หนังสือรับรองว่าเด็กจะเข้าประเทศนั้นได้ หนังสือยืนยันว่าการจดทะเบียนตามกฎหมายไทยจะมีผลตามกฎหมายของประเทศนั้นด้วย และเอกสารเรื่องการเป็นผู้ปกครอง

จุดที่เอกสารมักติด

กลุ่มสุดท้ายคือจุดที่ครอบครัวสับสนมากที่สุด เพราะไทยไม่ได้เป็นคนออกให้ คุณต้องไล่ขอจากหน่วยงานในประเทศตัวเอง ซึ่งแต่ละแห่งใช้แบบฟอร์มคนละแบบ

เอกสารเกือบทั้งชุดออกโดยหน่วยงานต่างประเทศ ทุกใบจึงต้องผ่านทั้งการแปลและการรับรองก่อนยื่นต่อกรมกิจการเด็กและเยาวชน วิธีรับรองที่ถูกต้องขึ้นอยู่กับประเทศที่ออกเอกสาร และเจ้าหน้าที่ผู้รับเรื่องมีดุลพินิจในรายละเอียด เราจึงตรวจให้เป็นรายเรื่องก่อนเริ่มงาน อ่านภาพรวมได้ที่ การรับรองเอกสารที่ออกโดยหน่วยงานต่างๆ (https://wpk-notary.com/?page=article-view&id=76)

อีกจุดที่ทำให้ถูกตีกลับคือชื่อและวันเดือนปีที่ไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละใบ ชื่อกลางหายไปบ้าง สะกดชื่อไทยคนละแบบในคำแปลแต่ละชุดบ้าง เจ้าหน้าที่ต้องถือว่าเป็นคนละคน

เราช่วยอะไรได้

เราช่วยดำเนินการกระบวนการ ช่วยแปลชุดเอกสารรับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศทั้งชุด ไทย อังกฤษ ญี่ปุ่น รับรองคำแปล และรับรองลายมือชื่อในฐานะทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร

เราตรวจความสอดคล้องของชื่อ วันเดือนปี และสถานะสมรสข้ามทุกฉบับก่อนส่ง ประสานงานนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ในส่วนที่ต้องใช้ และบอกล่วงหน้าว่าใบไหนต้องขอจากหน่วยงานในประเทศของคุณเอง เพื่อให้คุณเริ่มขอได้ระหว่างที่งานฝั่งไทยยังเดินอยู่

เรื่องคำแปลแบบไหนที่หน่วยงานรับ อ่านเพิ่มได้ที่ แปลเอกสารรับรอง ต่างจากแปลทั่วไปยังไง (https://wpk-notary.com/?page=article-view&id=95)

คำถามที่พบบ่อย

ต่างชาติรับเด็กไทยเป็นบุตรบุญธรรมใช้เวลานานแค่ไหน

คู่มือของกรมกิจการเด็กและเยาวชนระบุช่วงรอคัดเลือกครอบครัวไว้ประมาณ 2 ปี และขั้นตอนหลังขึ้นทะเบียนอีก 406 วันทำการ ยังไม่รวมเวลาขึ้นทะเบียน

รับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศต้องเสียค่าธรรมเนียมไหม

คู่มือสำหรับประชาชนของกรมกิจการเด็กและเยาวชนระบุว่ากระบวนงานนี้ไม่มีค่าธรรมเนียม ตรวจเมื่อ 19 สิงหาคม 2569 ค่าใช้จ่ายจริงจะอยู่ที่ฝั่งเอกสาร เช่น การแปลและการรับรอง ควรยืนยันกับศูนย์อำนวยการฯ อีกครั้ง

ถ้าเป็นญาติของเด็ก ต้องทดลองเลี้ยงดู 6 เดือนไหม

มาตรา 19 ยกเว้นให้เฉพาะพี่ร่วมบิดามารดา พี่ร่วมบิดาหรือมารดา ทวด ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา และผู้ปกครองตามกฎหมายของเด็ก ความสัมพันธ์นอกรายการนี้ยังต้องทดลองเลี้ยงดูไม่น้อยกว่าหกเดือนตามมาตรา 23

พาเด็กออกนอกประเทศไปก่อนแล้วค่อยจดทะเบียนได้ไหม

มาตรา 18 ห้ามพาหรือจัดส่งเด็กออกนอกราชอาณาจักรเพื่อให้มีการรับเป็นบุตรบุญธรรม เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี ส่วนการพาบุตรของตนเองเดินทางไปต่างประเทศเป็นคนละเรื่อง อ่านได้ที่ หนังสือยินยอมให้บุตรเดินทางไปต่างประเทศ (https://wpk-notary.com/?page=article-view&id=96)

สรุป

การรับบุตรบุญธรรมข้ามประเทศกินเวลาหลายปี เพราะไทยผูกพันตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1993 ที่ให้หาครอบครัวในประเทศให้เด็กก่อน ส่วนที่คุณเร่งได้คือชุดเอกสาร ครบ แปลตรง และรับรองถูกสายตั้งแต่รอบแรก

ถ้ากำลังรวบรวมเอกสารเพื่อยื่นศูนย์อำนวยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ส่งรายการที่มีอยู่มาให้เราดูก่อนได้

โดยสามารถทักแชทที่อยู่ทางด้านขวา หรือตามช่องทางต่อไปนี้ (ไลน์จะตอบไวที่สุด)

📧 Email: info@wpk-notary.com

📍 Facebook: WPK Notary

📲 Line: @wpknotary