ชื่อบริษัท กับ เครื่องหมายการค้า จดบริษัทแล้วต้องจดอีกไหม

สมมติว่าคุณจดทะเบียนบริษัทผ่านแล้ว และใช้ชื่อบริษัทเป็นชื่อแบรนด์ สั่งทำป้าย ทำโลโก้ เปิดเพจขายของมาได้ปีกว่า วันหนึ่งก็มีหนังสือจากทนายของอีกบริษัทส่งมาถึง แจ้งว่าเขาจดชื่อเดียวกันนี้เป็นเครื่องหมายการค้าสำหรับสินค้าแบบเดียวกันไว้แล้ว และขอให้คุณหยุดใช้

เรื่องแบบนี้เกิดได้ เพราะชื่อบริษัทกับเครื่องหมายการค้าจดกันคนละหน่วยงาน และกฎหมายคุ้มครองคนละเรื่อง จดชื่อบริษัทแล้ว ถ้าจะใช้ชื่อนั้นขายสินค้าหรือบริการ ควรยื่นจดเครื่องหมายการค้าที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาแยกอีกเรื่องหนึ่ง

ชื่อบริษัท กับ เครื่องหมายการค้า กฎหมายคุ้มครองคนละเรื่อง

ชื่อบริษัทจดที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ตามระเบียบสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางว่าด้วยการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัท พ.ศ. 2561 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ชื่อที่ขอจองจะถูกตรวจผ่านระบบจองชื่อนิติบุคคลอัตโนมัติ ว่ามีคำต้องห้ามไหม และเหมือนหรือมีเสียงเรียกขานตรงกันกับชื่อห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทที่จดไว้แล้ว จนอาจทำให้หลงผิดหรือเปล่า หลักเกณฑ์ชุดนี้เทียบชื่อกับนิติบุคคลด้วยกัน ส่วนทะเบียนเครื่องหมายการค้าอยู่ที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา

เครื่องหมายการค้าอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 4 นิยามว่าเป็นเครื่องหมายที่ใช้หรือจะใช้กับสินค้า เพื่อแสดงว่าสินค้าของเจ้าของต่างจากสินค้าของคนอื่น ถ้าเป็นธุรกิจบริการ มาตรา 80 ให้ใช้หลักเดียวกันกับเครื่องหมายบริการ เมื่อจดแล้ว มาตรา 44 ให้เจ้าของเป็นผู้มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะใช้เครื่องหมายนั้นกับสินค้าที่จดไว้

ไม่จดเครื่องหมายการค้า เสี่ยงอะไรบ้าง

มีคนจดชื่อเดียวกันไว้ก่อน คำขอของคุณอาจไม่ผ่าน

มาตรา 13 ห้ามนายทะเบียนรับจดเครื่องหมายที่เหมือน หรือคล้ายจนอาจทำให้สาธารณชนสับสน กับเครื่องหมายที่คนอื่นจดไว้แล้ว สำหรับสินค้าที่มีลักษณะอย่างเดียวกัน ถ้าอีกฝ่ายแค่ยื่นคำขอไว้ก่อน มาตรา 20 ก็ให้พิจารณาคำขอรายแรกก่อน ส่วนคำขอของคุณต้องรอ ถึงชื่อนั้นจะเป็นชื่อบริษัทของคุณเองก็ตาม

ไม่ได้จด ทางฟ้องจะแคบลง

มาตรา 46 วางหลักไว้ว่า เครื่องหมายการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียน จะฟ้องคดีเพื่อป้องกันการละเมิด หรือเรียกค่าสินไหมทดแทนจากการละเมิดเครื่องหมายนั้นไม่ได้ ทางที่ยังเหลืออยู่มี 2 ทาง ทางแรก มาตรา 46 วรรคสองยังคงสิทธิฟ้องคนที่เอาสินค้าของตัวเองไปลวงขายว่าเป็นสินค้าของคุณไว้ ทางที่สอง ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 272 (1) เอาผิดคนที่เอาชื่อ รูป รอยประดิษฐ์ หรือข้อความในการประกอบการค้าของผู้อื่นมาใช้ เพื่อให้ประชาชนหลงเชื่อว่าเป็นสินค้าหรือการค้าของผู้นั้น ซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้ ทั้งสองทาง คุณต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าอีกฝ่ายทำให้คนหลงเชื่อว่าเป็นสินค้าของคุณ ส่วนเจ้าของที่จดทะเบียนแล้วมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวตามมาตรา 44 เป็นจุดตั้งต้นได้เลย

ชื่อบริษัทไปตรงกับเครื่องหมายของคนอื่น

จองชื่อบริษัทผ่าน ก็ยังบอกไม่ได้ว่าชื่อนั้นชนกับเครื่องหมายการค้าของใครหรือเปล่า มาตรา 47 ให้ใช้ชื่อสำนักงานการค้าของตัวเองได้ ถ้าใช้โดยสุจริต แต่ถ้าเอาชื่อนั้นไปใช้เป็นแบรนด์บนสินค้าหรือบริการ เจ้าของเครื่องหมายที่จดไว้แล้วก็อาจอ้างสิทธิตามมาตรา 44 ได้ และถ้าเข้าข่ายเลียนเครื่องหมายที่จดทะเบียนในไทยเพื่อให้ประชาชนหลงเชื่อ มาตรา 109 กำหนดโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ มาตรา 110 ใช้โทษเดียวกันกับคนที่นำเข้า ขาย เสนอขาย หรือมีไว้เพื่อขายสินค้า หรือให้บริการ ภายใต้เครื่องหมายนั้น จะเข้าข่ายหรือไม่ขึ้นกับข้อเท็จจริง

ชื่อบริษัทจดเป็นเครื่องหมายการค้าได้ไหม

ได้ ถ้าผ่านเงื่อนไขของมาตรา 6 ครบทุกข้อ ได้แก่

• มีลักษณะบ่งเฉพาะ
• ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมาย
• ไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่คนอื่นจดไว้แล้ว

มาตรา 7 วรรคสอง (1) นับ “ชื่อเต็มของนิติบุคคล” เป็นลักษณะหนึ่งที่ให้ถือว่ามีลักษณะบ่งเฉพาะ แต่สิ่งที่ลูกค้าเห็นบนสินค้ามักเป็นชื่อสั้นหรือโลโก้ จึงควรจดแบบที่ใช้จริง

อีกเรื่องคือรายการสินค้า มาตรา 9 ให้ระบุสินค้าแต่ละอย่างให้ชัด และสิทธิตามมาตรา 44 ครอบคลุมเฉพาะสินค้าที่จดไว้ ถ้าจะขยายไปขายสินค้าอื่น ควรคิดรายการให้ครบตั้งแต่ตอนยื่น

ขั้นตอนเช็กชื่อบริษัท กับ เครื่องหมายการค้า ก่อนเปิดตัวแบรนด์

1. ค้นเครื่องหมายการค้าก่อนจองชื่อบริษัท ใช้ระบบ IP Search ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ค้นทั้งชื่อที่จะใช้และคำที่ออกเสียงใกล้กัน ถ้ามีโลโก้ ใช้ระบบ AI Image Search ของกรมฯ ตรวจเบื้องต้นได้ ส่วนการตัดสินว่าเหมือนหรือคล้ายเป็นอำนาจของนายทะเบียน
2. จองชื่อและจดทะเบียนบริษัทที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ชื่อที่จองได้แล้วต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่จอง เอกสารและขั้นตอนดูได้ในจดทะเบียนบริษัทจำกัดต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง ระยะเวลาขึ้นกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และหลังจดบริษัทยังมีเรื่องอื่นต้องทำต่อ เช่น จดบริษัทแล้วต้องจด VAT เมื่อไหร่
3. ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุรายการสินค้าหรือบริการให้ชัด ยื่นให้เร็ว เพราะถ้ามีคนยื่นเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายกัน มาตรา 20 ให้พิจารณาคำขอรายแรกก่อน และเมื่อจดทะเบียนได้ มาตรา 42 ให้ถือวันยื่นคำขอเป็นวันจดทะเบียน ขั้นตอนหลังยื่นจนถึงรับจดทะเบียนสรุปไว้ในจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าต้องทำอย่างไร ระยะเวลาขึ้นกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา
4. ต่ออายุทุก 10 ปี มาตรา 53 ให้การจดทะเบียนมีอายุ 10 ปี และมาตรา 54 ให้ยื่นต่ออายุภายใน 3 เดือนก่อนวันสิ้นอายุ ถ้ายื่นช้าไม่เกิน 6 เดือน ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเพิ่มร้อยละ 20 ของค่าธรรมเนียมต่ออายุ

นายทะเบียนเป็นผู้พิจารณาว่าจะรับจดทะเบียนเครื่องหมายหรือไม่ เราจึงรับประกันผลการพิจารณาและระยะเวลาไม่ได้

ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนปรึกษา

• ชื่อหรือโลโก้ที่จะใช้จริงบนสินค้าหรือบริการ
• รายการสินค้าหรือบริการที่ขายอยู่ และที่วางแผนจะขาย
• จะให้ใครเป็นเจ้าของเครื่องหมาย ตัวบุคคลหรือบริษัท
• ประเทศที่จะขายสินค้าหรือให้บริการ

WPK ช่วยเรื่องชื่อบริษัทและเครื่องหมายการค้าอะไรได้บ้าง

• ค้นเครื่องหมายการค้าก่อนตั้งชื่อบริษัทหรือแบรนด์ และสรุปความเสี่ยงให้ก่อนคุณตัดสินใจ
• ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาแทนคุณ และติดตามคำขอ
• จดทะเบียนบริษัท โดยวางชื่อบริษัทกับแบรนด์ให้ไปทางเดียวกันตั้งแต่ต้น
• แปลและรับรองเอกสารของเจ้าของที่เป็นบุคคลหรือบริษัทต่างชาติ เป็นภาษาต่าง ๆ เช่น อังกฤษ ญี่ปุ่น สเปน เกาหลี จีน เป็นต้น
• จดเครื่องหมายการค้าในต่างประเทศ ทั้งยื่นตรงในแต่ละประเทศและยื่นผ่านระบบพิธีสารมาดริด

เราช่วยค้น เตรียมคำขอ และยื่นให้ถูกต้องตามแบบ ส่วนการรับจดทะเบียนเป็นดุลพินิจของนายทะเบียน

คำถามที่พบบ่อย

ชื่อบริษัทซ้ำกับเครื่องหมายการค้าของคนอื่น ผิดกฎหมายไหม

ความเสี่ยงอยู่ที่การเอาชื่อนั้นไปใช้เป็นเครื่องหมายกับสินค้าหรือบริการแบบเดียวกับของเจ้าของเครื่องหมาย ควรปรึกษาทนายความไทยเพื่อดูข้อเท็จจริงของคุณก่อนใช้ชื่อนั้นต่อ

ใช้แบรนด์มานานแต่ไม่ได้จด แล้วมีคนอื่นมาจด ทำอะไรได้บ้าง

ถ้าคำขอของอีกฝ่ายยังอยู่ในช่วงประกาศโฆษณา มาตรา 35 ให้ยื่นคำคัดค้านต่อนายทะเบียนได้ภายใน 60 วันนับแต่วันประกาศโฆษณา ถ้าจดไปแล้ว มาตรา 67 ให้ผู้มีส่วนได้เสียร้องขอต่อศาลให้เพิกถอนได้ภายใน 5 ปีนับแต่วันที่นายทะเบียนสั่งให้จดทะเบียน ทั้งสองทาง คุณต้องแสดงให้ได้ว่ามีสิทธิดีกว่า จึงควรเก็บหลักฐานการใช้แบรนด์ไว้ตั้งแต่วันแรก

จดเครื่องหมายการค้าในไทย คุ้มครองต่างประเทศด้วยไหม

การจดที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นการจดในไทย ถ้าจะขายในต่างประเทศ ต้องจดในประเทศนั้นด้วย โดยยื่นตรง หรือยื่นผ่านระบบพิธีสารมาดริด ซึ่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2559 แก้กฎหมายไทยให้รองรับแล้ว

สรุป

ชื่อบริษัท กับ เครื่องหมายการค้า จดคนละที่และคุ้มครองคนละเรื่อง ชื่อบริษัทกันไม่ให้บริษัทอื่นจดชื่อที่เหมือนหรือเรียกขานตรงกัน ส่วนเครื่องหมายการค้าให้สิทธิใช้แบรนด์กับสินค้าหรือบริการที่จดไว้แต่เพียงผู้เดียว ถ้าจะใช้ชื่อบริษัทเป็นแบรนด์ ให้ค้นเครื่องหมายการค้าก่อนจองชื่อ แล้วยื่นจดให้เร็ว เพราะนายทะเบียนพิจารณาคำขอที่ยื่นไว้เป็นรายแรกก่อน

ถ้าอยากให้เราค้นชื่อก่อนตั้งบริษัท หรือยื่นจดเครื่องหมายการค้าแทน ติดต่อ WPK ได้ทันที