ความชัดเจน สำคัญกว่าความยาวของสัญญา

ในทางปฏิบัติทางธุรกิจ ความยาวของสัญญามักถูกใช้เป็นตัวชี้วัดโดยปริยาย สัญญาที่มีรายละเอียดจำนวนมากอาจถูกมองว่าเป็นสัญญาที่รัดกุม ขณะที่ในบางวัฒนธรรมทางธุรกิจ โดยเฉพาะการทำสัญญาระหว่างคู่สัญญาต่างประเทศ ความยาวที่มากเกินไปกลับสร้างความรู้สึกไม่สบายใจ และถูกตีความว่าเป็นการไม่ไว้วางใจหรือการพยายามป้องกันความเสี่ยงฝ่ายเดียว ความเข้าใจทั้งสองแบบเกิดขึ้นได้จริง และสะท้อนบริบททางธุรกิจที่แตกต่างกัน

จากมุมมองทางกฎหมาย ความยาวของสัญญาไม่ใช่สาระสำคัญในตัวเอง สิ่งที่สำคัญกว่าคือ สัญญาฉบับนั้นสามารถจัดสรรความเสี่ยง (risk allocation) ระหว่างคู่สัญญาได้อย่างเหมาะสมหรือไม่ และกำหนดสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดไว้อย่างชัดเจนเพียงใด รายละเอียดที่เพิ่มขึ้นในสัญญาหลายกรณีไม่ได้มีไว้เพื่อความยาว แต่เพื่อให้สัญญาสอดคล้องกับหลัก commercial reasonableness และสะท้อนความเป็นจริงของการดำเนินธุรกิจ

ในกระบวนการร่างสัญญา ความซับซ้อนของถ้อยคำหรือโครงสร้างไม่ได้สะท้อนคุณภาพของงานเสมอไป สัญญาที่ยาวและซับซ้อนเกินความจำเป็นอาจทำให้การบังคับใช้ (enforceability) เป็นไปได้ยากขึ้น เพิ่มภาระในการตีความ และเปิดช่องให้เกิดข้อโต้แย้งในภายหลัง ในทางกลับกัน สัญญาที่เขียนอย่างกระชับ แต่กำหนดประเด็นสำคัญและกลไกหลักไว้อย่างชัดเจน มักช่วยสร้าง contractual certainty และทำให้คู่สัญญาเข้าใจขอบเขตความเสี่ยงของตนได้ตรงกันมากกว่า

Peter Drucker เคยกล่าวไว้ว่า

“The most important thing in communication is hearing what isn’t said.”

หลักคิดนี้สะท้อนถึงการร่างสัญญาได้อย่างชัดเจน สัญญาที่ดีไม่ใช่เพียงการบันทึกสิ่งที่คู่สัญญาตกลงกันในวันที่ทุกอย่างยังเป็นไปด้วยดี แต่ต้องคำนึงถึงประเด็นที่ยังไม่ได้พูดถึง ความเสี่ยงที่ยังไม่เกิดขึ้น และสถานการณ์ที่อาจนำไปสู่ข้อพิพาท การกำหนดกลไกสำหรับการแก้ไขข้อพิพาท (dispute resolution) ไว้ล่วงหน้า จึงไม่ใช่การคาดหวังให้เกิดปัญหา แต่เป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบความสัมพันธ์ทางธุรกิจอย่างมีระบบ

ในเชิงธุรกิจ สัญญาไม่ใช่เอกสารพิธีการที่มีไว้เพียงเพื่อการลงนาม แต่เป็นเครื่องมือในการบริหารความสัมพันธ์ในระยะยาว ความชัดเจนของถ้อยคำ เงื่อนไข และโครงสร้างของสัญญา ช่วยลดความไม่แน่นอน ลดต้นทุนทางกฎหมาย และลดความจำเป็นในการพึ่งพาการตีความของบุคคลภายนอกในภายหลังได้มากกว่าความยาวของเอกสารหลายสิบหน้า

ท้ายที่สุด สัญญาที่มีคุณภาพไม่จำเป็นต้องยาวหรือสั้นเป็นพิเศษ แต่ควรยาวเท่าที่จำเป็น และชัดเจนพอที่จะทำหน้าที่ของมันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในวันที่ธุรกิจดำเนินไปอย่างราบรื่น และในวันที่สัญญาจำเป็นต้องถูกหยิบขึ้นมาใช้เป็นกรอบในการหาทางออกของปัญหา

ในทางปฏิบัติ การร่างหรือทบทวนสัญญาทางธุรกิจจึงไม่ใช่เพียงการเติมถ้อยคำให้ครบถ้วน แต่เป็นการประเมินว่าสัญญาฉบับนั้นตอบโจทย์เชิงพาณิชย์ได้จริงหรือไม่ หากคุณกำลังพิจารณาร่าง แก้ไข หรือปรับสัญญาให้เหมาะกับบริบทธุรกิจของคุณ การมีผู้ช่วยที่เข้าใจทั้งโครงสร้างทางกฎหมายและการใช้งานจริง ย่อมช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความชัดเจนได้ตั้งแต่ต้น

หากต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญของเราดูแลสัญญาให้ ทักแชททางด้านขวา หรือติดต่อมายังช่องทางด้านล่างนี้ได้เลยค่ะ

📧 Email: wpk.notary@gmail.com
📍Facebook: WPK Notary
📲Line: @519clses